چهار مضراب:
قطعه اي است كه براي نوازندگي ساز ساخته مي شود و نوازنده اكثرا به تنهايي آنرا اجرا مي كند و غالبا براي ايجاد تنوع و احتراز از يكنواختي اجراي آواز و براي نشان دادن مهارت نوازنده ساخته مي شود.
----------------------------------------
چهار مضراب:
اصطلاح چهار مضراب براساس نوعي آهنگ ضربي كه استادان قديم موسيقي ايران با تار مي نواختند به وجود آمده است.
اين نوع ضربي ها ابتدا با چهار نواخت مضراب شروع مي شده كه نواخت يكم و دوم به سيمهاي سفيد تار نواخت سوم و نواخت چهارم به سيمهاي چهارم تار اصابت مي كرده وپايه ي ملودي محسوب مي شده است.بهترين نمونه ي آن چهار مضراب اصفهان است كه در رديف اول ويولن استاد صبا نوشته شده است.

2-فرم چهار مضراب:
چهار مضراب معمولا با يك پايه به اين ترتيب شروع مي شود كه يك يا دو ميزان وزن مخصوصي را براي قطعه درنظر مي گيرند و تمام جملات بعدي منتهي به اين پايه ي اوليه مي گردند.در فرم جهار مضراب ممكن است كه ملودي هاي آن بسط همان پايه ي اوليه باشند يا ملودي هاي متنوع ديگري متناسب با پايه اصلي كه با مهارت به پايه متصل مي گردند در نظر گرفته شود.بدون شك تمام جمله هاي چهار مضراب بايد مبين تكه ها و گوشه هاي رديف موسيقي ايراني باشند و البته رعايت تكنيك صحيح ساز از نكات مهم در ساختار يك چهار مضراب است.

3-تحول در چهار مضراب:
همان طوري كه قبلا گفته شد چهار مضراب در ابتدا همان چهار ضربه نواخت مضراب بوده كه به سيم هاي تار زده مي شده است و در تمام رديف هاي موسيقي ايراني كم و بيش اين نوع ضربي به چشم مي خورد.
استاد صبا روي اين فرم مطالعه بيشتري كرده وپايه هاي زيبايي خلق و ابداع نموده است وچند قطعه چهار مضراب براي ويولن ساخته كه به چاپ رسيده ودر دسترس عموم قرار گرفته است.حبيب سماعي استاد سنتور نيز در پرورش ملودي روي پايه ي معين واستفاده از انواع مضراب هاي مختلف سنتور كه در حقيقت معني واقعي چهار مضراب است تبحر زيادي داشته و چند اثر از او نيز باقي مانده است.

 

منبع: tanbure-shams.blogfa.com