رپرتوار(Repertoire) به معني مجموعه مي‌باشد و رپرتوار موسيقي ايراني، رديف موسيقي ايراني است كه داراي دو نوع رديف سازي و رديف آوازي مي‌باشد.
رديف سازي بر اساس تكنيك هاي سازي نوشته شده و يك آوازخوان قادر به اجراي رديف سازي نيست.
رديف آوازي بر مبناي شعر و تكنيك‌هاي آوازي مي‌باشد كه يك نوازنده نيز قادر به اجراي آن مي‌باشد.

رديف موسيقي ايراني مجموعه‌اي از دستگاه‌ها و آوازهاي موسيقي ايران است كه با نظم خاصي پشت سر هم قرار گرفته‌اند و با هم در ارتباطند.
دستگاه، به مجموعه‌اي از ملودي‌ها (گوشه‌ها) گفته مي‌شود و در هر دستگاه تعداد معيني گوشه وجود دارد.
آواز، در كنار دستگاه به معناي خواندن نيست، بلكه منظور مجموعه‌هاي كوچكتري مي‌باشد كه از تعداد كمتري گوشه نسبت به دستگاه برخوردارند، گستردگي دستگاه را ندارند، از دل دستگاه بيرون آمده‌اند و گستره‌ي صوتي كمتري دارند.

در موسيقي ايران ۷ دستگاه و ۶ آواز داريم.
دستگاه‌ها شامل:
                         شور
                        سه‌گاه
                        چهارگاه
                        همايون
                        ماهور
                         نوا 
                         و راست‌پنجگاه
مي‌باشند.
از ۶ آواز ذكر شده ۵ تاي آن از دل دستگاه شور بيرون آمده‌اند كه به‌ترتيب شامل:
                                                                                                    ابوعطا(دستان عرب)
                                                                                                    بيات ترك(بيات زند) 
                                                                                                    افشاري(افشار)
                                                                                                    دشتي(دشتستاني)
                                                                                                   و كرد بيات يا بيات كرد
مي‌باشند و يكي ديگر از همايون كه آواز بيات اصفهان نام دارد.

 

اين مطلب با عناوين درآمد، اوج، فرود و نت‌هاي شاخص موسيقي و ... ادامه داره كه اگر علاقمند بوديد مطلب رو در پست بعدي ادامه ميدم.

 

منبع: جزوه‌ي شناخت موسيقي، استاد پريچهر خواجه