گزارشى از فستيوال گروه نوازى دانشجويى
شروعى خوب و به يادماندنى
 
فستيوال گروه نوازى دانشجويى به همت كانون موسيقى دانشگاه اميركبير و با حمايت مجمع موسيقى دانشجويان كشور از ۲۹ ارديبهشت تا ۲ خرداد ماه در دانشگاه اميركبير تهران برگزار شد. برگزارى اين جشنواره به همت كانون موسيقى دانشگاه اميركبير و با حمايت مجمع موسيقى دانشجويان كشور در دانشگاه اميركبير تهران مى تواند گام بسيار مؤثرى در زمينه گروه نوازى باشد. بويژه اين كه اين روزها در محافل مختلف حرف و حديث درباره افت كيفيت گروه هاى موسيقى و تكرارى شدن آنها و در صدر مشكلات«عدم ثبات» آنها بسيار است. به نظر مى رسد برگزارى جشنواره اى با اين نام توانست حداقل تلنگرى باشد براى انديشيدن عميق تر به مقوله گروه نوازى در موسيقى. هيأت انتخاب جشنواره ۸ گروه را از ميان ۲۳ گروه متقاضى شركت در جشنواره انتخاب كرد كه اين ۸گروه شامل گروه سبك بال دانشگاه اميركبير، رود از دانشگاه هنر، سازهاى ايرانى دانشگاه شيراز، مهتاب دانشگاه علمى كاربردى فرهنگ و هنر تهران، نصير دانشگاه آزاد هنر، سپهر فردوسى مشهد، بامداد رازى كرمانشاه و گروه دانشجويان پلى تكنيك بودند كه در اين روزها در تالار انديشه حوزه هنرى به اجراى برنامه پرداختند.
آئين گشايش
آئين گشايش نخستين فستيوال گروه نوازى دانشجويان كشور، عصر روز شنبه در تالار انديشه حوزه هنرى برگزار شد. در اين فستيوال كه به همت كانون موسيقى دانشگاه صنعتى اميركبير و مجمع موسيقى كانون هاى دانشگاه هاى سراسر كشور برگزار شد، ۸ گروه، (۵ گروه تهرانى و ۳ گروه شهرستانى) شركت كردند كه با شعار يگانگى گروه، انسان و موسيقى به اجراى برنامه پرداختند.
در ابتداى اين مراسم سيد حسين حسينى پور، دبير اجرايى جشنواره گفت: هدف اوليه اين فستيوال حمايت از گروه هاى دانشجويى بوده تا بتوانند در چنين مكان هايى ـ همچون تالار انديشه حوزه هنرى - اجرا داشته باشند. در ابتدا ما با مشكلاتى مواجه بوديم، بسيارى از دانشجويان بودند كه تاكنون گروه نوازى نكرده بودند و همچنين بسيارى از سازها كه در دانشگاه وجود نداشت. حسينى پور به دانشجويان توصيه كرد تا در كارگاه ها شركت كرده و از اين فستيوال حمايت كنند تا ساليان سال ادامه پيدا كند.
جواد بطحايى آهنگساز نيز گفت: هنر در دانشگاه ها موجب مى شود تا روح معنويت بيشتر در دانشگاه ها رخنه كند. ۲ماه زمان براى آمادگى برگزارى فستيوال بسيار كم است و تنظيم آهنگ ها، آماده شدن نوازندگان و ... نيازمند زمان بيشترى است.
بطحايى كه يكى از اعضاى هيأت انتخاب نخستين جشنواره گروه نوازى دانشجويان است با ابرازخوشحالى ازبرگزارى جشنواره دانشجويى در قالب گروه نوازى گفت : اين جشنواره به همت كانون موسيقى دانشجويان دانشگاه اميركبير و مجمع دانشگاه هاى ساير كشورها از امروز كار خود را شروع كرده و اميدوارم روزهاى پر بارى راداشته باشد.وى در ادامه به ابعاد گروه نوازى در جشنواره دانشجويى اشاره كرد وگفت : وجود گروه نوازى موجب ايجاد روح معنويت در جوامع علمى مانند دانشگاه و همچنين در سطح جامعه مى شود البته يكى از مشكلات اين جشنواره نبود تنوع ساز در دانشگاه اميركبير است، چرا كه رشته موسيقى در اين دانشگاه نيست اما با همين امكانات ناچيز آنچه من در انتخاب آثار دانشجويى از نزديك ديدم، بيش تر از حد انتظارم بود.
وى در پايان حضور در كارگاه هاى آسيب شناسى موسيقى در چند روز برگزارى اين جشنواره را مؤثر دانست و گفت : به همه دانشجويان توصيه مى كنم كه دراين چند روز دركارگاه هايى كه با عنوان آسيب شناسى گروه نوازى در موسيقى معاصر ايران در حوزه هاى مختلف آهنگسازى ،نقش سازها و گروه نوازى برگزار مى شوند حتماً حضور پيدا كنند تا از نزديك با مسائل و مشكلات موسيقى آشنا شوند. سپس محسن نفر، نوازنده تار، درباره افت و خيزهاى حركت هاى دانشجويى در زمينه موسيقى در دانشگاه هاى كشور سخن گفت و افزود: از ۲ سال پيش كه جشنواره اى در اميركبير برگزار شد، اين نخستين فستيوال گروه نوازى است كه در آن گروه ها آثارى از بزرگان موسيقى در گذشته يا معاصر را برگزار مى كنند. سعى ما بايد عبور از مرزهاى تقليد و تكرار باشد و دانشجويان بايد نقطه عطف ها را روشن كنند. روشنايى ها منجر به خلاقيت مى شود و اين خلاقيت راه هاى تازه اى را در موسيقى مى گشايد.
وى با بيان اين مطلب كه ضرورى است چراغ خلاقيت در جوان ها روشن باشد، تأكيد كرد، تقليد تا مرز دوره آموزشى اشكالى ندارد، اما اگر دوره تمام شود و تقليد ادامه يابد آن وقت ديگر شما فقط تكرار كننده حرف هاى يك نفر هستيد.
«نفر» در ادامه صحبت هايش «بداهه نوازى» را يكى از نقطه هاى روشن موسيقى عنوان كرد و از بداهه به معناى آگاه درآمدن، در دم سخن گفتن ياد كرد و گفت: يكى از فرازهاى بسيار مهم موسيقى شرقى بداهه نوازى است و يكى از توانايى هاى نوازنده اين است كه فكر و انديشه اى را بدون آمادگى قبلى بروز دهد و اجرا كند. البته تعاريف غلطى نيز از بداهه نوازى وجود دارد اما در كل نهايت درجه استادى براى يك نوازنده به كارگيرى قوه خلاقه در افكار و آثارش است. اين آهنگساز و نوازنده با بيان اين مطلب كه هركه خيال پردازتر باشد در هنر موفق تر است، درباره پيدا كردن استاد خلاق گفت: هنرجويان سراغ استادى مى روند كه فقط تكرار مكررات نكند و قادر به اجراى يك اثر مشخص به گونه يا گونه هاى متفاوت باشد. ممكن است كسى تم «مرغ سحر» را به گونه اى متفاوت و با بيانى جديد اجرا كند. نوازنده در بداهه نوازى در يك لحظه هم مى سازد، هم مى نوازد و هم هردو را با هم منطبق مى كند.
او سپس قطعاتى را به صورت بداهه اجرا كرد كه با بيانى بداهه، رنگى جديد، فرازها و فرودهاى سرعت در حركت انگشتان همراه بود.
روز اول
در نخستين روز از برگزارى اين جشنواره، گروه سپهر از دانشگاه فردوسى مشهد، به سرپرستى مرتضى جليلى و گروه مهتاب از دانشگاه علمى كاربردى فرهنگ و هنر واحد ۴ تهران، به سرپرستى وصال عربزاده قطعاتى را به صحنه بردند.
روز دوم
در دومين روز از برگزارى اين جشنواره ۲ گروه بامداد و سبكبال در تالار انديشه حوزه هنرى به اجراى برنامه پرداختند. گروه« بامداد» به سرپرستى «سيروان منهوبى» داراى رتبه اول جشنواره نواهاى حماسى شيراز و رتبه اول جشنواره موسيقى غرب كشور دركرمانشاه در اين جشنواره قطعاتى را اجرا كرد. گروه بامداد، موسيقى محلى كردى - آثارى ازكامكارها - و موسيقى لطيف ايرانى و گروه سبكبال قطعاتى در دستگاه بيات ترك و بيات اصفهان را اجرا كردند.گروه موسيقى «سبكبال» نيز به سرپرستى«سينا بطحايى» و آهنگسازى «جواد بطحايى»، كسب مقام نخست در سومين جشنواره موسيقى دانشجويى علم و فرهنگ را در كارنامه خود دارند. دومين روز از فستيوال گروه نوازى دانشجويان كشور درحالى در دانشگاه اميركبير برگزار شد كه برخلاف روزهاى گذشته، استقبال بيشترى از اين مراسم مى شد.
گروه موسيقى دانشگاه اميركبير با سرپرستى جواد بطحايى و اجراى گروه نفير از دانشگاه آزاد هنر و معمارى، به سرپرستى حميد شاهسون در روز دوم از برگزارى اين جشنواره جمعيت زيادى را به دانشگاه كشاندند. تمامى اين برنامه در آمفى تئاتر دانشگاه امير كبير، برگزار شد كه با استقبال دانشجويان برگزار شد. اطلاع رسانى روز نخست هم در خلوتى اجراهاى روزهاى نخست بى تأثير نبوده است. در مراسم آغازين، آدرس آمفى تئاتر دانشگاه اميركبير به جاى تالار انديشه حوزه هنرى نوشته شده بود.
روز سوم
فستيوال گروه نوازى دانشجويان كشور، در روز سوم با نشست پژوهشى نقش و جايگاه سه تار در گروه نوازى با حضور مسعود شعارى و دو اجراى گروه رود از دانشگاه هنر كرج، با سرپرستى بهزاد انصارى و اجراى آثارى از آهنگ سازان معاصر، ارشد طهماسبى، حميد متبسم، سهيل امين زاده و بهزاد انصارى و گروه سازهاى ايرانى از دانشگاه شيراز همراه بود.
روز پايانى
ساعت ۱۴ تا ۱۶ روز چهارشنبه روز پايانى، نشست پژوهشى تدارك ديده شده كه درپى آن «گروه نوازى در موسيقى ايران؛ تحول يا تغيير»، توسط داريوش پيرنياكان بررسى شد. نخستين فستيوال گروه نوازى دانشجويان سراسر كشور با هدف حمايت از گروه هاى موسيقى دانشجويى و با تأكيد بر گروه نوازى در موسيقى معاصر ايران برگزار و در روز چهارشنبه در تالار انديشه به كار خود پايان داد.
بليت هاى جشنواره
نكته قابل توجه ديگر اين كه بليت تالار انديشه دست كم ۴۰۰۰ تومان است كه در اين فستيوال بليت هايى با بهاى ۴۰۰۰ تومان صادر شده كه با مهر «براى دانشجو» به ۱۰۰۰ تومان كاهش يافته بود.
كارگاه هاى آموزشى
در مدت برگزارى جشنواره، ۳ كارگاه آموزشى با حضور موسيقيدانانى چون «مسعود شعارى»،«داريوش پيرنياكان» و «جواد بطحايى» در دانشگاه اميركبير برپا شد.
در اين جشنواره ، كارگاهى با عنوان آسيب شناسى گروه نوازى در موسيقى معاصر ايران با حضور استادان موسيقى سنتى ايران در رشته هاى تار، سنتور و سه تار در ۳ روز متوالى از ساعت ۱۴ تا ۱۶ در دانشگاه اميركبير كه با استقبال فراوان دانشجويان همراه بود،برگزار شد.